CASE STUDY: Optymalizacja selekcji walorów za pomocą Machine Learning. Jak model XGBoost wygenerował dodatnią alfę na akcjo.pl

Na efektywnym rynkowo dyskoncie informacyjnym kluczowym wyzwaniem dla każdego inwestora jest skuteczna separacja sygnałów transakcyjnych od szumu rynkowego. Dlatego też dla platformy akcjo.pl nadrzędnym celem biznesowym (KPI) stała się maksymalizacja parametru Precision (Precyzji trafień).

Wskaźnik ten definiuje bowiem prawdopodobieństwo, z jakim wyselekcjonowany walor zrealizuje zakładany profit target przed aktywacją zlecenia obronnego.

Cel strategiczny

Przede wszystkim celem strategicznym projektu było zastąpienie dotychczasowego, tradycyjnego skanera technicznego zaawansowanym silnikiem algorytmicznym. Starszy system generował w praktyce zbyt duży overtrading oraz fałszywe sygnały wejścia. W konsekwencji sytuacja ta narażała kapitał naszych subskrybentów na podwyższony drawdown (obsunięcie kapitału) i degradowała zaufanie do marki. Z tego powodu postawiliśmy przed zespołem kwantowym jasne zadanie. Postanowiliśmy zaimplementować model klasyfikacji oparty na uczeniu maszynowym, którego celem jest identyfikacja układów o wysokim prawdopodobieństwie wygenerowania stopy zwrotu $\ge 1\%$ w sztywnym horyzoncie inwestycyjnym 14 dni kalendarzowych (ok. 10 sesji giełdowych).

Architektura modelu i analiza czynnikowa (Feature Engineering)

Proces budowy strategii wymagał przeprowadzenia rygorystycznych testów historycznych na próbie tysięcy sesji giełdowych. Kluczowym przełomem okazało się rozszerzenie wektora wejściowego z 6 podstawowych indykatorów do 10 zaawansowanych zmiennych makro i mikrostrukturalnych. Wprowadziliśmy między innymi analizę zmienności opartą o położenie ceny wewnątrz Wstęg Bollingera (%B), dynamikę pędu (MACD Histogram), wolumenowy przepływ kapitału instytucjonalnego Chaikin Money Flow (CMF) oraz autokorelację pędu z poprzedniej sesji (RSI Lag 1).

Poniższa tabela obrazuje przebieg optymalizacji hiperparametrów sieci pod kątem optymalnego profilu ryzyka do zysku:

Faza projektuHoryzont (Time Horizon)
Warunek zamknięcia pozycji
Ogólna trafność (Accuracy)Precyzja sygnału (Precision)Wolumen sygnałów (Recall)Charakterystyka profilu ryzyka
Faza 1 (Bazowa)10 dniZamknięcie na plusie > 060.12%60.00%37.00%Konserwatywny, wysoki wskaźnik pomijania realnych okazji.
Faza 2 (Agresywna)10 dniProfit Target 5%60.66%25.00%53.00%Zbyt agresywny. Model generował zbyt głębokie obsunięcia kapitału.
Faza 3 (Konserwatywna)10 dniProfit Target 1%62.68%60.00%12.00%Skrajna awersja do ryzyka. Zbyt niska płynność rekomendacji.
Faza 4 (Produkcyjna)14 dniProfit Target 1%62.24%55.00%15.00%Złoty środek. Optymalizacja czasu ekspozycji uwolniła płynność portfela.
Tabela 1: Metryki rygoru statystycznego i optymalizacji targetu wynikowego

Backtesting rynkowy: bezpośrednie starcie z benchmarkiem

W celu bezstronnej walidacji nowej metodologii, przeprowadziliśmy niezależny audyt transakcyjny typu backtest na realnych danych rynkowych z ostatnich 30 dni. Był to okres silnej, szerokiej hossy, w którym benchmark rynkowy (średnia wszystkich obserwowanych spółek) urósł o mocne +6.23%.

Następnie zestawiliśmy historyczne transakcje starego systemu z nowymi predykcjami algorytmu XGBoost. Wyniki pokazały druzgocącą przewagę matematyczną nowego modelu, co prezentuje poniższe zestawienie wydajności.

Metryka InwestycyjnaStary Algorytm TechnicznyNowy Model AI XGBoost (akcjo.pl)Przewaga Operacyjna dla Inwestora
Łączna liczba wygenerowanych pozycji105 sygnałów147 pozycji (Łącznie)Eliminacja nadmiernego overtradingu na rzecz ścisłej dywersyfikacji.
Trafność frakcji premium (Hit Rate)34.29%54.55% (Klasa DIAMENT)Wzrost prawdopodobieństwa sukcesu o ponad 20 punktów procentowych.
Średnia stopa zwrotu per transakcja-1.68%+3.13% (DIAMENT) / +5.71% (ZŁOTO)Dodatnia alfa. Skuteczne odcięcie stratnych walorów w trakcie hossy.
Tabela 2: Zestawienie wyników finansowych i efektywności (Ostatnie 30 dni)

Segmentacja Portfela: biznesowe zarządzanie klasami ekspozycji

Kluczowym elementem wdrożenia inżynieryjnego na akcjo.pl było zaimplementowanie warstwy decyzyjnej, która mapuje surowy wskaźnik prawdopodobieństwa modelu (0-100) na konkretne klasy ekspozycji na ryzyko. W ten sposób system dystrybuuje kapitał na dwa jakościowe poziomy:

  • 💎 Klasa DIAMENT (> 60 punktów AI): Są to układy o najwyższym stopniu konfiskaty prawdopodobieństwa (11 unikalnych pozycji w skali miesiąca). Ta klasa reprezentuje pozycje o niskiej zmienności i stabilnym profilu, generujące powtarzalną średnią stopę zwrotu na poziomie +3.13%.
  • 🥇 Status ZŁOTO (50-59 punktów AI): To z kolei najbardziej efektywny silnik zysków w portfelu, obejmujący 136 transakcji. Ta klasa idealnie skonsumowała pęd kapitału na szerokim rynku. W efekcie wygenerowała rewelacyjny Hit Rate na poziomie 67.65% oraz średni zysk na transakcję wynoszący +5.71%, niemal w pełni replikując zyski z indeksu, ale przy znacznie niższym poziomie ryzyka specyficznego.

Podsumowanie i wnioski strategiczne

Podsumowując, wdrożenie klasyfikatora XGBoost opartego o 10 zintegrowanych czynników techniczno-wolumenowych fundamentalnie podniosło efektywność alokacji kapitału na platformie akcjo.pl.

Po pierwsze, system dokonał pełnej eliminacji ujemnej alfy. Nowy model bezwzględnie odrzucił transakcje, które w starym systemie generowały ujemną stopę zwrotu (-1.68%), oczyszczając portfel z toksycznych aktywów. Po drugie, implementacja przyniosła optymalną strukturę dywersyfikacji. Podczas gdy rzadkie, elitarne DIAMENTY pełnią funkcję defensywnych pozycji o najwyższym rygorze wejścia, o tyle klasa ZŁOTO zapewnia stały, wysoce efektywny napływ płynnych okazji spekulacyjnych.

Ostatecznie audyt udowodnił, że w nowoczesnym handlu przewagę buduje się poprzez matematyczną dyscyplinę i jakość zmiennych wejściowych. Ponieważ system z sukcesem przeszedł próbę rynkową, został wdrożony bezpośrednio do silnika produkcyjnego akcjo.pl i co wieczór automatycznie generuje zestawienie pozycji na kolejną sesję giełdową.